สัญญาจ้างทำของ สัญญาจ้างก่อสร้าง: 10 ข้อก่อนเซ็น

ผู้ให้ข้อมูล : นายกษิดิศ พรหมธนะ

วิดีโอที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาเพิ่มเติม

ก่อนเซ็นสัญญาจ้างทำของหรือสัญญาจ้างก่อสร้าง ควรเช็กให้ครบอย่างน้อย 10 เรื่อง ได้แก่ ตัวตนผู้รับเหมา ขอบเขตงาน แบบและสเปก ราคา งวดเงิน ระยะเวลา ค่าปรับ งานเพิ่ม การตรวจรับงาน และการรับประกันผลงาน ถ้าเขียนเรื่องเหล่านี้ไว้ชัดตั้งแต่แรก จะลดโอกาสทะเลาะกันกลางทางได้มาก และถ้าเกิดข้อพิพาทจริง สัญญาจะเป็นหลักฐานที่สำคัญที่สุดในคดี

สัญญาจ้างทำของคืออะไร ต่างจากจ้างแรงงานอย่างไร

สัญญาจ้างทำของ คือสัญญาที่ผู้รับจ้างตกลงทำงานให้สำเร็จ และผู้ว่าจ้างตกลงจ่ายสินจ้างเพื่อผลสำเร็จของงานนั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) มาตรา 587 งานรับเหมาสร้างบ้าน รีโนเวท ต่อเติมอาคาร หรือจ้างผลิตสินค้า ล้วนเป็นสัญญาจ้างทำของ

จุดที่ต่างจากการจ้างแรงงาน คือผู้ว่าจ้างจ่ายเงินเพื่อ “ผลงาน” ไม่ได้จ่ายเพื่อ “เวลาทำงาน” ผู้รับจ้างจึงจัดการวิธีทำงานเองได้ แต่ต้องส่งมอบงานให้ตรงตามที่ตกลง ถ้างานไม่ตรง ผู้ว่าจ้างก็มีสิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย

10 ข้อที่ต้องเช็กก่อนเซ็นสัญญาจ้างก่อสร้าง

1. ตรวจตัวตนและสถานะของผู้รับเหมา

  • ถ้าเป็นบุคคลธรรมดา ขอสำเนาบัตรประชาชนและที่อยู่ที่ติดต่อได้จริง
  • ถ้าเป็นนิติบุคคล ตรวจหนังสือรับรองบริษัท ดูว่าใครมีอำนาจลงนาม และบริษัทยังดำเนินกิจการอยู่หรือไม่
  • ขอดูผลงานเก่า และสอบถามจากลูกค้าที่เคยจ้างจริง

ถ้าวันหนึ่งต้องฟ้อง ข้อมูลเหล่านี้คือสิ่งที่ใช้ระบุตัวจำเลยและติดตามทรัพย์สินในชั้นบังคับคดี

2. เขียนขอบเขตงานให้ละเอียด

ระบุให้ชัดว่างานอะไรรวมอยู่ในราคา และอะไรไม่รวม เช่น ค่ารื้อถอน ค่าขนขยะ ค่าขออนุญาตก่อสร้าง หรือค่าน้ำค่าไฟระหว่างก่อสร้าง ข้อพิพาทจำนวนมากเริ่มจากคำว่า “นึกว่ารวมแล้ว”

3. แนบแบบก่อสร้างและรายการวัสดุ (สเปก)

แนบแบบที่ทั้งสองฝ่ายลงชื่อรับรอง พร้อมรายการวัสดุที่ระบุยี่ห้อ รุ่น หรือเกรด ถ้าเขียนแค่ว่า “วัสดุคุณภาพดี” จะพิสูจน์ได้ยากเมื่อผู้รับเหมาลดสเปก

4. ราคารวมและวิธีคิดราคา

ระบุราคารวม ว่ารวมหรือไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม และเป็นราคาเหมาหรือคิดตามปริมาณงานจริง ถ้าคิดตามปริมาณ ควรแนบใบแจกแจงราคาต่อหน่วย (BOQ) ไว้กับสัญญา

5. งวดงานกับงวดเงินต้องสัมพันธ์กัน

หลักสำคัญคือจ่ายเงินตามความคืบหน้าของงานจริง ไม่จ่ายล่วงหน้าเกินเนื้องาน แต่ละงวดควรระบุว่างานต้องเสร็จถึงขั้นไหนจึงเบิกเงินได้ และควรเก็บเงินงวดสุดท้ายไว้จนกว่าจะตรวจรับงานเรียบร้อย

6. วันเริ่มงาน วันแล้วเสร็จ และเหตุที่ขยายเวลาได้

กำหนดวันเริ่มงานและวันส่งมอบงานให้ชัด พร้อมระบุเหตุที่ขยายเวลาได้ เช่น ผู้ว่าจ้างสั่งงานเพิ่ม หรือเหตุสุดวิสัย จะได้ไม่เถียงกันภายหลังว่าใครทำให้งานช้า

7. ค่าปรับกรณีส่งงานล่าช้า

ระบุอัตราค่าปรับต่อวัน และสิทธิบอกเลิกสัญญาเมื่อล่าช้าเกินกำหนด ค่าปรับลักษณะนี้คือเบี้ยปรับตามกฎหมาย ถ้าสูงเกินส่วน ศาลลดลงได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 383 จึงควรกำหนดในอัตราที่สมเหตุสมผล

8. ขั้นตอนตกลงงานเพิ่มและงานแก้ไข

เขียนไว้ว่างานเพิ่มหรืองานแก้ไขทุกครั้ง ต้องตกลงราคาและระยะเวลาเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มทำ เช่น ใบสั่งงานเพิ่มที่ลงชื่อทั้งสองฝ่าย หรืออย่างน้อยยืนยันผ่านแชตให้ชัดเจน

9. การส่งมอบและตรวจรับงาน

ระบุวิธีส่งมอบงาน ระยะเวลาที่ผู้ว่าจ้างต้องตรวจรับ และวิธีแจ้งจุดบกพร่อง เพื่อป้องกันทั้งกรณีผู้รับเหมารีบส่งงานที่ยังไม่เรียบร้อย และกรณีผู้ว่าจ้างไม่ยอมตรวจรับเพื่อเลี่ยงการจ่ายเงินงวดสุดท้าย

10. การรับประกันผลงานและเหตุบอกเลิกสัญญา

ถ้าสัญญาไม่ได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น ผู้รับจ้างต้องรับผิดในความชำรุดบกพร่องที่ปรากฏภายใน 1 ปีนับแต่ส่งมอบ หรือภายใน 5 ปีถ้าเป็นสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดิน ยกเว้นเรือนโรงที่ทำด้วยไม้ (ป.พ.พ. มาตรา 600) ควรเขียนระยะรับประกันไว้ให้ชัด พร้อมเงื่อนไขที่แต่ละฝ่ายบอกเลิกสัญญาได้

เทคนิคเซ็นสัญญาให้ปลอดภัย

  1. อ่านทุกหน้าก่อนเซ็น และอย่าเซ็นเอกสารที่ยังเว้นช่องว่างไว้
  2. ลงชื่อกำกับทุกหน้า รวมถึงแบบและเอกสารแนบ
  3. ใส่เลขหน้าแบบ “หน้า 1 จาก 10” เพื่อป้องกันการสลับหน้า
  4. ทำสัญญา 2 ฉบับ เก็บไว้ฝ่ายละฉบับ
  5. ถ้าแก้ข้อความด้วยลายมือ ให้ทั้งสองฝ่ายลงชื่อกำกับตรงจุดที่แก้

ถ้าคู่สัญญาผิดสัญญา ควรทำอย่างไร

ถ้าผู้รับเหมาทิ้งงาน ทำงานล่าช้า หรือผู้ว่าจ้างไม่จ่ายเงินตามงวด ขั้นแรกควรรวบรวมหลักฐาน ได้แก่ สัญญา หลักฐานการจ่ายเงิน รูปถ่ายหน้างาน และข้อความที่คุยกัน จากนั้นส่งหนังสือบอกกล่าวให้ปฏิบัติตามสัญญาภายในเวลาที่เหมาะสม ถ้ายังไม่ปฏิบัติ จึงพิจารณาบอกเลิกสัญญาและเรียกค่าเสียหาย

ฝั่งผู้รับเหมาที่ไม่ได้รับค่าจ้าง ควรรู้ว่าสิทธิเรียกค่าการงานโดยทั่วไปมีอายุความ 2 ปี ตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/34 จึงไม่ควรปล่อยไว้นาน

ตัวอย่างข้อสัญญาที่ควรมี

ตัวอย่างข้อกำหนดงวดเงิน

งวดที่ 1 ร้อยละ 10 เมื่อเซ็นสัญญา งวดที่ 2 ร้อยละ 20 เมื่องานฐานรากและเสาตอม่อแล้วเสร็จ งวดที่ 3 ร้อยละ 25 เมื่องานโครงสร้างและหลังคาแล้วเสร็จ งวดที่ 4 ร้อยละ 25 เมื่องานผนัง ระบบไฟฟ้า และระบบประปาแล้วเสร็จ งวดสุดท้ายร้อยละ 20 เมื่อตรวจรับงานทั้งหมดเรียบร้อย

ตัวเลขข้างต้นเป็นเพียงตัวอย่าง ควรปรับตามขนาดและลักษณะของงานจริง หลักสำคัญคือเงินที่จ่ายไปแล้วไม่ควรสูงกว่ามูลค่างานที่ทำเสร็จ

ตัวอย่างข้อกำหนดค่าปรับ

“หากผู้รับจ้างส่งมอบงานล่าช้ากว่ากำหนด ผู้รับจ้างยินยอมให้ปรับเป็นรายวันในอัตราวันละ … บาท จนกว่าจะส่งมอบงานแล้วเสร็จ และหากล่าช้าเกิน … วัน ผู้ว่าจ้างมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้”

ตัวอย่างข้อกำหนดงานเพิ่ม

“การเพิ่ม ลด หรือเปลี่ยนแปลงงาน ต้องทำเป็นหนังสือลงนามโดยคู่สัญญาทั้งสองฝ่าย ระบุราคาและระยะเวลาที่เปลี่ยนแปลง ก่อนเริ่มดำเนินการ”

เอกสารแนบท้ายสัญญาที่ควรมี

  • แบบก่อสร้างและแบบขยาย
  • รายการวัสดุ (สเปก) พร้อมยี่ห้อหรือเกรด
  • ใบแจกแจงราคา (BOQ)
  • แผนงานก่อสร้างและกำหนดงวดงาน
  • สำเนาบัตรประชาชนหรือหนังสือรับรองบริษัทของคู่สัญญา
  • ใบอนุญาตก่อสร้าง ถ้างานนั้นต้องขออนุญาต

เอกสารแนบทุกฉบับควรลงชื่อทั้งสองฝ่าย และเขียนไว้ในสัญญาว่าเอกสารเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของสัญญา

สัญญาณเตือนก่อนเซ็นที่ไม่ควรมองข้าม

  • ผู้รับเหมาขอเงินล่วงหน้าจำนวนมากก่อนเริ่มงาน
  • ไม่ยอมเขียนสเปกวัสดุลงในสัญญา
  • ราคาต่ำกว่าเจ้าอื่นมากโดยอธิบายเหตุผลไม่ได้
  • ไม่มีที่อยู่หรือสำนักงานที่ตรวจสอบได้
  • เร่งให้เซ็นสัญญาทันที โดยไม่ให้เวลาอ่าน

สัญญาณเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าผู้รับเหมาจะโกงเสมอไป แต่เป็นจุดที่ควรถามให้ชัด หรือขอแก้สัญญาก่อนเซ็น

รับดำเนินคดีและข้อพิพาททางธุรกิจ

ให้คำปรึกษาทางกฎหมาย พร้อมดูแลการดำเนินคดี

  • รับเหมาก่อสร้างและผิดสัญญา
  • ฉ้อโกงและความผิดเกี่ยวกับทรัพย์
  • ทุจริตและยักยอกทรัพย์ในองค์กร
  • ข้อพิพาทหุ้นส่วนและผู้ถือหุ้น
  • สืบทรัพย์ ยึดทรัพย์ และบังคับคดี
ทนายดิศ คุยง่าย เข้าใจคุณ ประสบการณ์กว่า 15 ปี พร้อมรับฟังและให้คำปรึกษา
คุยกับทนายดิศ

ความรู้เรื่องคดี รูปแบบวิดีโอ